//
you're reading...
Văn hóa Nghệ thuật

Tranh lịch sử: tồn tại không nhờ lịch sử

Suốt năm thế kỷ từ thời Phục hưng, tranh lịch sử là thể loại cao sang nhất của hội hoạ phương Tây. L.B. Alberti xếp nó trên đỉnh tháp các thể loại nghệ thuật.

Đánh cướp phụ nữ thành Sabin, tranh N. Poussin (1594 – 1665).

 Theo ông, thể loại này đòi hỏi nhiều kỹ năng nghề nghiệp (vì khổ lớn, nhiều nhân vật, kết cấu phức tạp), kiến thức sâu rộng và tất nhiên là nhiệt tình cao cả của hoạ sĩ đối với đề tài. Đề tài lấy từ Kinh Thánh, thần thoại, văn học và các sự kiện lịch sử do bên đặt hàng – tức nhà thờ, chính quyền, hoàng gia hay các nhà tài trợ – chỉ định. Tranh lịch sử là các hợp đồng đắt giá nhất mang lại cả tiền bạc lẫn danh tiếng cho nghệ sĩ. Với viện Hàn lâm Pháp, nó trở thành thể loại đặc chủng với các quy định, chuẩn tắc nghiêm cẩn tới mức người vẽ không còn chút tự do sáng tạo nào. D. Diderot cho rằng không thể dung hoà được các yêu cầu kinh viện đó với ý tưởng, xúc cảm của hoạ sĩ. Vì thế hội hoạ hàn lâm đồng nghĩa với giáo điều, kìm hãm tự do sáng tạo. Câu hỏi là: câu chuyện đời ông Jesu, chuyện thành Troy, chuyện Odyssey của Dante, chuyện Napoléon chinh phục Ai Cập… được hoạ sĩ kể lại theo đặt hàng có thực sự là lịch sử, hay chỉ là một cách xuyên tạc lịch sử của người đặt hàng khi họ, thông qua hoạ sĩ, ép người xem tin rằng lịch sử đã diễn ra như được thể hiện trên tranh? Tác phẩm là một công cụ tuyên truyền hơn là một sáng tạo nghệ thuật hoặc một nghiên cứu lịch sử nghiêm túc.

Từ thế kỷ 19, nhiều hoạ sĩ đứng lên đòi tư cách độc lập, khách quan. Họ muốn làm một sử gia cung cấp một tài liệu lịch sử! Song phải chăng tranh của Delacroix ca ngợi cách mạng Pháp, của Rivera ca ngợi lịch sử người da đỏ… cũng như tranh Michelangelo vẽ thánh tích… là các tư liệu lịch sử đáng tin cậy? Chắc chắn chúng là các kiệt tác nhờ phẩm chất hội hoạ chứ không bởi câu chuyện chúng kể lại. Từ thế kỷ 20, để tuyên truyền, kể lịch sử… đã có các môn khác làm tốt hơn, và vì thế thể loại hội hoạ này dần lụi tàn.

Nguyễn Quân

Theo sgtt.com.vn

Advertisements

Thảo luận

Không có bình luận

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s

Advertisements
%d bloggers like this: