//
archives

Đối thoại

This category contains 97 posts

‘Khai man bằng cấp, nhận bừa kiến thức cũng là tham nhũng’

“Họ là những người hư danh. Đồng thời không ít người, khi đã đạt được chức vụ thì ngộ nhận, thiếu khiêm tốn”.

Nguyên Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Vũ Mão đã dành cho PV Báo điện tử Giáo dục Việt Nam hơn hai giờ đồng hồ để trao đổi về những vấn đề nội cộm trong công tác quản lý cán bộ hiện nay. Theo ông, công tác tuyển chọn cán bộ vẫn còn quá coi trọng bằng cấp và nếu ai khai man bằng cấp, nhận bừa kiến thức thì đó cũng là một dạng tham nhũng.

Nguyên Chủ nhiệm VP Quốc hội Vũ Mão

Công tác đánh giá cán bộ có vấn đề

Liên tiếp trong những ngày qua, nhiều sự kiện liên quan đến bệnh háo danh và gian dối của quan chức đã làm nóng dư luận. Thứ trưởng một Bộ khai man bằng Tiến sĩ, Phó Ban Phòng Chống Tham nhũng một thành phố phía Nam ghi chức danh lên thiệp cưới của con, rồi chuyện Vụ phó Vụ quản lý Thị trường trong nước Bộ Công thương mạo nhận đã đi thi toán quốc tế năm 1982… Ông có bình luận gì về những sự việc này?

Ông Vũ Mão: Tôi có theo dõi những thông tin này trên báo chí và rất buồn khi có một bộ phận không nhỏ cán bộ lãnh đạo là đảng viên mắc sai phạm, hoặc cách ứng xử không đúng mực, để xảy ra những điều tiếng không tốt, khiến lòng tin của nhân dân bị suy giảm. Chúng ta cũng cần xem lại công tác quản lý cán bộ, khi mà ngày càng có nhiều chuyện như thế này xảy ra.

Những chuyện như vậy trở thành trò cười và khiến dư luận xã hội phản ứng là dễ hiểu. Dư luận dị ứng và coi khinh những hành vi như thế. Những ngày gần đây, báo chí đã nói về trường hợp cán bộ khai man bằng cấp, cũng như những người có tấm bằng mà không đúng với trình độ thực có của mình với mục đích để có đủ điều kiện thuận lợi được đề bạt vị trí lãnh đạo.

Theo tôi, đây cũng là một dạng tham nhũng. Nhận định này chắc rằng chưa có mấy người nghĩ tới vì anh đã biến cái không phải của anh trở thành cái của anh, như thế là tham nhũng rồi.

Có quá lời không nếu nói những cán bộ này khá tùy tiện về lối sống, thưa ông?

Ông Vũ Mão: Đây là những điểm tối kỵ mà mỗi cán bộ lãnh đạo đã nằm trong hàng ngũ của Đảng cần phải tránh, không để mình vướng vào, vì khi những chuyện không hay đó xảy ra thì trước tiên những người liên quan trực tiếp bị đánh giá về tư cách đạo đức, sau đến nữa là tổ chức nơi các đồng chí này công tác cũng bị ảnh hưởng. Có thể thấy trong xã hội ta hiện nay, còn không ít người chạy theo bằng cấp, chạy theo danh vọng.

Họ là những người hư danh. Đồng thời không ít người, khi đã đạt được chức vụ thì ngộ nhận, thiếu khiêm tốn. Có những người rất khôn ngoan, bên ngoài tỏ ra khiêm tốn, nhẹ nhàng nên được quý mến, nhưng bên trong thì khác. Như vậy công tác đánh giá cán bộ vẫn còn những vấn đề cần xem xét lại và sử chữa ngay từ cơ chế.

Thời ông còn là Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội có những vụ việc xảy ra như thế không?

Ông Vũ Mão: Có chứ, cũng không ít, nhưng bây giờ thì nhiều hơn. Tôi được tham gia Trung ương tương đối sớm nên có điều kiện gần gũi và quan sát các lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước ở thời điểm ấy để giúp cho mình những bài học về đường đời. Riêng về việc khai trình độ học vấn trong lý lịch của các đồng chí ấy thì có những điều đáng nói.

Lúc đầu, tôi ngạc nhiên vì có không ít đồng chí khai trình độ học vấn của mình là lớp 4, lớp 5, lớp 7… Nhưng càng suy nghĩ tôi càng thấy cảm phục các đồng chí ấy.

Tôi học tập ở các đồng chí ấy về đức tính thật thà với Đảng, với dân. Tuy học vấn khai như vậy nhưng thực tế trình độ của các đồng chí ấy khá uyên thâm, giải quyết công việc bài bản, diễn thuyết trước công chúng rất hay.

Điều quan trọng mà chúng ta vẫn nói đó là học phải đi đôi với hành, học tập kiến thức là điều cần thiết cho tất cả mọi người, nhưng thực tiễn cũng vô cùng quan trọng. Ở vào thời kỳ kháng chiến, điều kiện học tập khó khăn, nhưng các đồng chí cán bộ cách mạng vẫn tự thân phấn đấu, họ tự học, tự trau dồi kiến thức từ lớp người đi trước, từ thực tế cuộc sống, học tập kinh nghiệm xây dựng đất nước từ nhiều quốc gia khác… sự phấn đấu ấy đã giúp cho nhiều đồng chí cán bộ lãnh đạo của Đảng, Nhà nước cho dù không được học tập bài bản từ nhỏ, nhưng qua thực tiễn đã bồi đắp được kiến thức và đó là nền tảng bền vững cho việc điều hành các hoạt động xây dựng đất nước nhiều năm sau này.

Vậy theo ông, với những cán bộ mắc “bệnh” gian dối và háo danh, ông xử lý ra sao?

Ông Vũ Mão: Tôi là người luôn cân bằng được tình và lý, tuy nhiên đã là những việc thuộc về nguyên tắc thì bất di bất dịch, chỉ có điều, cách làm thì sao cho hợp lý, mềm mỏng để cấp dưới cùng chia sẻ, cùng cộng tác. Mỗi con người đều có một cá tính khác nhau, như vậy mình nói với người này thì cách nói ấy hợp lý, nhưng chưa chắc với người khác đã là ổn và hành động cũng như vậy.

Quả thực là ở vị trí lãnh đạo mà phải xử lý, phải kiểm điểm cán bộ của mình là một việc làm rất khó, rất buồn và cái khó nhất chính là ở tình cảm.

Tôi có thể nói thế này, người mắc sai phạm thì phải chịu trách nhiệm, nhưng không vì cái sai ấy mà định kiến, cần nhìn thấy, thậm chí cố tìm cho ra được những cái tốt ở họ. Tuy nhiên, sai phạm thì cũng phải tùy từng mức độ, có những sai phạm đã quá lớn, quá rõ ràng thì phải xử lý nghiêm minh, không thể vì một hai trường hợp mà để điều tiếng xấu cho một tập thể, cho một cơ quan, cho một cấp ủy Đảng.

Bên cạnh đó, việc xử lý sai phạm của cán bộ cũng cần phải kịp thời và minh bạch, nhiều trường hợp cần cung cấp để nhân dân nắm được thông tin và rút ra các bài học cần thiết. Làm được như thế là ta đã làm theo tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, bởi suy cho cùng cán bộ lãnh đạo được bầu ra là để phục vụ nhân dân, là công bộc của nhân dân.

Tình trạng chạy theo bằng cấp đã đến mức đáng báo động

 Ông là người không chạy theo “guồng quay” bằng cấp. Tại sao vậy?

Ông Vũ Mão: Trước kia có thời kỳ tôi là cán bộ giảng dạy ở Đại học Thủy Lợi. Sau đó, tôi chuyển về công tác ở Ty Thủy lợi Quảng Ninh, dần dần tham gia hoạt động chính trị rồi lại về Hà Nội. Khi là Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn rồi về công tác ở Quốc hội, một số bạn bè khuyên tôi nên dành thời gian hoàn thành các chương trình theo quy định để có bằng cấp cao hơn.

Trong lòng cũng muốn lắm chứ, nhưng tôi nghĩ công việc được giao rất nặng nề phải cố gắng hoàn thành. Tôi tự nhủ, phải cố gắng học hỏi trong thực tiễn để kịp bắt nhịp với công việc đang làm.

Đến nay đã được nghỉ hưu, tôi cảm thấy vui vẻ và thảnh thơi vì đã làm tròn trách nhiệm được giao với tinh thần sáng tạo, quan hệ tốt với đồng nghiệp, gần gũi cơ sở, gắn bó với nhân dân, được mọi người quý mến.

Xét một cách công bằng, không thể phủ nhận bằng cấp là thước đo đánh giá cơ bản về năng lực của mỗi cá nhân, để việc tuyển chọn nhân sự được thuận lợi. Đối với các ngành khoa học, nhà trường… rất cần những người có trình độ cao thì việc có học hàm, học vị là lẽ đương nhiên. Nhưng trong xã hội ta vẫn còn không ít người lấy bằng cấp cao chỉ là để “khoe mẽ”, vì thế cần được chấn chỉnh.

Theo nhận định của ông thì vì sao chuyện bằng cấp vẫn được coi trọng một cách thái quá và đó có phải là nguyên nhân dẫn đến việc thi học lấy bằng tràn lan như hiện nay?

Ông Vũ Mão: Chúng ta thực hiện cơ chế thị trường thì việc chịu tác động sâu sắc của nó là đương nhiên. Ai cũng hiểu rằng, cơ chế thị trường xuất phát từ chủ nghĩa tư bản – là đồng tiền.

Riêng trong lĩnh vực tuyển chọn cán bộ cũng chịu tác động mạnh mẽ. Tình trạng chạy theo bằng cấp đã đến mức báo động. Với tư duy của “người mắc bệnh nghề nghiệp – nghề Thủy lợi” thì tình trạng này đã đến mức báo động số 3. Việc có nhiều sơ hở trong cơ chế, chưa đi vào thực chất mà vẫn quá coi trọng bằng cấp khiến người ta phải chạy đua để có bằng, nhiều vị trí lãnh đạo không nhất thiết phải có bằng cấp cao bởi vì anh làm quản lý khác với anh làm nghiên cứu, nhưng đa số đều muốn có bằng cấp cao, cho dù cái bằng ấy chỉ để oai mà thôi.

Tôi nghĩ rằng, trong hàng ngũ lãnh đạo với nhau, ai có năng lực thì đều biết và nể nhau, chứ đâu phải vì cái bằng.

Ta thực hiện cơ chế thị trường trong điều kiện đi lên Chủ nghĩa Xã hội thì cần coi trọng việc nghiên cứu xây dựng Thượng tầng kiến trúc cho phù hợp.  Theo tôi cái căn bản nhất là cần phải có là dân chủ. Chế độ dân chủ trở thành mắt xích chủ yếu giữa kinh tế thị trường với thể chế chính trị.

Chúng ta mong muốn xây dựng một xã hội dân chủ, công bằng và văn minh nhưng thực tế thì ngay trong công tác tuyển chọn cán bộ vẫn có điều chưa ổn. Thí dụ, khi chọn người ưu tú để đưa vào cơ quan dân cử hoặc đề bạt lãnh đạo ở một cấp nào đó, nếu làm một cách có lộ trình, công khai thì những người ứng cử sẽ phải chứng minh năng lực của mình trước nhân dân.

Trong phạm vi hẹp hơn của một Bộ nào đó thì cán bộ nhân viên cũng cần phải biết về quá trình công tác, thành tích đạt được của những người được đề bạt, điều đó sẽ giúp chọn lựa những cán bộ lãnh đạo tốt. Cách làm hiện nay không thể thu hút được người tài.

Nói là dân chủ trong công tác cán bộ, nhưng theo tôi có thể có tới vài chục phần trăm, thậm chí có nơi tới 50% các trường hợp đề bạt cán bộ lãnh đạo chưa thực sự dân chủ, mà như vậy thì cũng có nghĩa là chúng ta vẫn đang bỏ sót người đủ cả tài và đức, không ít trường hợp chọn nhầm những người chỉ vì mưu cầu cá nhân. Những vụ việc liên quan tới nhiều cán bộ lãnh đạo thời gian qua chính là những minh chứng điển hình.

Ngọc Quang
Theo giaoduc.net.vn

Làm gì để thu hút hiền tài?

Thời gian gần đây đã có nhiều hội thảo và công trình nghiên cứu về nhân tài. Điều đó chứng tỏ đây là một đề tài mang tính thời sự cao. Người hiền tài mỗi thời một khác, mỗi ngành một khác, mỗi cấp một khác.

Ở cấp lãnh đạo, cần có những phẩm chất gì để thật sự là những người hiền tài? Đối với người lãnh đạo Đảng thì mong đợi nhất (ngoài những phẩm chất chung) là có khả năng đề ra những ý tưởng lớn chỉ đạo toàn bộ sự phát triển của đất nước. Nhiều khi những ý tưởng ấy chỉ gói gọn trong một số chữ, số câu nhưng có thể định hướng hoạt động của cả quốc gia, huy động sức mạnh của cả dân tộc, ví dụ như khẩu hiệu “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” của Bác Hồ.

 Đối với người đứng đầu cơ quan luật pháp thì thước đo lại là năng lực xây dựng nhà nước pháp quyền, nắm vững luật pháp; còn đối với người đứng đầu cơ quan hành pháp thì điều quan trọng hàng đầu là sự hiểu biết sâu sắc và khả năng điều hành kinh tế vĩ mô.

Phát hiện nhân tài chỉ là bước đi ban đầu, vấn đề tiếp theo là đào tạo, trong đó đào tạo ở trường lớp đã quan trọng, đào tạo trong thực tế còn quan trọng hơn và có phần khó hơn, lâu dài hơn. Cách đào tạo tốt nhất không phải là rao giảng mà là giao cho họ những công việc cụ thể cao hơn, khó hơn một chút so với năng lực, từ đó buộc họ phải gắng sức phấn đấu và có điều kiện tự học hỏi, đúc rút kinh nghiệm.

Ở các nước rất phổ biến hình thức câu lạc bộ các nhà lãnh đạo trẻ, mà ở đó các thành viên được đào tạo làm việc theo nhóm, tập dượt phương pháp lãnh đạo, thậm chí cả cách ăn nói, thuyết trình. Tiếc rằng ở ta chưa phổ biến hình thức này, thậm chí còn có tâm lý e ngại.

Trong bối cảnh hiện nay, để chủ trương phát hiện, đào tạo, sử dụng nhân tài đi vào cuộc sống, chí ít phải có một số điều kiện tiên quyết. Trước hết, cần có quyết tâm cao và một kế hoạch đồng bộ, nhất là sự kiên trì. Trong việc này không có chỗ cho tư tưởng “nhiệm kỳ” vì phát hiện, đào tạo và trọng dụng nhân tài là việc lâu dài, không thể cầu mong trong một nhiệm kỳ có ngay được nhân tài.

Cần có nhận thức thống nhất ở mọi cấp, mọi ngành, nhất là ở cấp lãnh đạo và các cơ quan phụ trách công tác tổ chức, cán bộ. Trong nội bộ các cấp, các ngành, quan trọng nhất là quyết tâm của người đứng đầu có muốn và có dám dùng người tài không. Tiếc rằng không ít người có trách nhiệm không muốn dùng người hơn mình hay tư tưởng hẹp hòi, thậm chí còn vương vấn “chủ nghĩa lý lịch” đơn thuần.

Có một vấn đề được nêu lên không phải một lần là chọn người tài ngoài Đảng đưa vào các cương vị lãnh đạo. Chúng ta đang tiến hành đợt học tập và làm theo gương Bác, mà một trong những tấm gương sáng chói của Bác Hồ là phát hiện và trọng dụng người tài trong số các nhân sĩ, trí thức. Trong hoàn cảnh hiện nay, sự nghiệp dân giàu nước mạnh chỉ có thể thành công nếu huy động được sức mạnh của cả cộng đồng người Việt Nam ở trong và ngoài nước.

Và cũng không thể phát hiện, đào tạo, sử dụng nhân tài nếu không kiên quyết đẩy lùi những biểu hiện tiêu cực trong công tác cán bộ; tình trạng “chạy chức”, “chạy quyền”, “chạy tội”, “chạy bằng cấp” ; chính sách, môi trường làm việc chưa tạo động lực khuyến khích, thu hút, phát huy năng lực, sự cống hiến của cán bộ.

Mạnh dạn đổi mới cơ chế chính sách đãi ngộ người tài, rũ bỏ tư tưởng tuần tự nhi tiến, phân phối cào bằng. Chỉ có như vậy mới có thể thu hút nhân tài.

VŨ KHOAN (nguyên phó thủ tướng Chính phủ) – V.V.THÀNH lược ghi

Theo Tuổi trẻ

Quan chức khai vống bằng cấp mắc "bệnh sĩ"

Theo nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan, việc “khai vống” bằng cấp của quan chức là do “bệnh sĩ” và quy chế đề cao bằng cấp.

Xung quanh việc “chẩn đoán và chữa trị căn bệnh” của một số cán bộ Nhà nước vừa qua đã “khai vống” bằng cấp và thành tích học tập của mình, sáng 28/9, VTC News đã có cuộc trao đổi với nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan.

Nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan.

Thưa nguyên Phó Thủ tướng, để trở thành lãnh đạo của Nhà nước có cần thiết bằng cấp cao?

– Có bằng cấp không có gì là xấu. Chúng ta cũng không nên cực đoan, chỉ trích chuyện bằng cấp. Vấn đề là bằng cấp ấy có thật không mà thôi.

Tôi biết nhiều vị lãnh đạo có có bằng tiến sĩ thật và họ làm tốt hơn chúng tôi rất nhiều. Nên bằng cấp không có gì xấu. Xấu là những người lợi dụng cái đó hoặc dùng bằng giả mà thôi.

Nhưng bằng cấp không phải là thứ quý duy nhất của người lãnh đạo. Vì có những người lãnh đạo từng trải không có bằng cấp cao, tất nhiên là phải có học chứ không thể vô học được, nhất là trong thời kỳ hiện nay.

Chúng ta cũng thấy Bác Hồ có bằng cấp nào đâu, nhưng lại là thiên tài của đất nước và thế giới.

Vậy nguyên nhân tại sao vừa qua, có những người “khai vống” bằng cấp hoặc thành tích học tập của mình?

– Ở đây có 2 nguyên nhân. Thứ nhất là “bệnh sĩ”. Không phải ít người mắc “bệnh sĩ” đâu. Đấy là cái xấu của con người.

Thứ 2 là quy chế của chúng ta đề cao bằng cấp quá. Bắt buộc “như thế này” mới được vị trí thế nọ. Mà cơ chế quản lý bằng cấp của chúng ta rất kém. Chỉ nhìn cái bằng mà không biết đằng sau nó là gì…

Tôi biết ở các nước phát triển, hai nghề khó lấy bằng nhất là luật và y. Khó lắm! Nhưng ở ta thì ngược lại.

Vậy có cách nào để chọn và bổ nhiệm đúng người làm quản lý, lãnh đạo thưa ông?

– Phải thay đổi quy chế, không sính bằng cấp. Cách tốt nhất là qua thực tiễn làm việc của con người: nhân cách thế nào, năng lực thế nào.

Mà muốn biết được phải nghe ý kiến của quần chúng. Tôi có một quan điểm là hãy nghe dư luận. Vì tuy trong dư luận có thể có người nọ, người kia, có người có động cơ và có người không, nhưng tuyệt đại đa số thì dư luận quần chúng là đúng. Quần chúng mà đã chê thì anh có vấn đề chứ không phải không.

Nếu mà những người có quyền quyết định về nhân sự mà nghe ý kiến của quần chúng thì ít lầm lẫn hơn.

Vậy theo ông lớp trẻ ngày nay làm thế nào để xóa bỏ “bệnh sĩ”?

– Thực ra “bệnh sĩ” nằm sâu trong tiềm thức, “gen văn hóa” của chúng ta. Ngày xưa ham mê quan chức, quan trường, bằng cấp. Cái đó xóa bỏ một ngày không phải dễ đâu.

Phải qua quá trình nào đó, xã hội phát triển hơn, không bị ảnh hưởng quá nhiều của văn hóa đạo Khổng nữa thì mới thay đổi được.

Tôi thấy hiện tượng rất lạ là bây giờ nhiều nơi mắc bệnh “vĩ cuồng”, cái gì cũng muốn to nhất, lớn nhất thế giới nhưng cái nghèo nhất thì không ai muốn nói đến cả.

Xin cảm ơn nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan!

Người tự họcNguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan sinh năm 1937 ở huyện Phú Xuyên, Hà Nội. Ông luôn tự nhận mình là người không có bằng cấp gì cả.

Cuối năm 1954, khi chưa học xong lớp 7, ông được cử sang Liên Xô học tiếng Nga, học được 9 tháng thì được điều ra Đại sứ quán làm phiên dịch.

Từ đó ông công tác ở Bộ Ngoại giao, làm phiên dịch, nghiên cứu chiến lược đối ngoại, kinh tế quốc tế, tổ chức. Đã 4 lần làm việc tại Đại sứ quán Việt Nam tại Liên Xô, lần lượt giữ các chức vụ: Tuỳ viên, Bí thư thứ Ba, Bí thư thứ Nhất, Tham tán, Tham tán Công sứ Đại sứ quán Việt Nam tại Liên Xô cho đến năm 1982. Từ 1982, là Phó Vụ trưởng, rồi Vụ trưởng Vụ Tổng hợp Kinh tế, rồi Trợ lý Bộ trưởng Phụ trách về các vấn đề luật pháp, kinh tế và lãnh sự.

Sau này ông được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Thương mại, rồi Phó Thủ tướng phụ trách kinh tế đối ngoại.

Hoàng Lan (thực hiện)

Theo vtc.vn

Nguyên Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Đình Lộc: Giáo dục pháp luật và chế tài đều yếu

Tình trạng phong bì, mãi lộ trong xã hội, giết người quá dễ dàng… là biểu hiện pháp luật không được tôn trọng, gây nguy hại lâu dài cho xã hội, nguyên Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Đình Lộc nhận định.

Nhiều thanh thiếu niên không hiểu pháp luật, đến khi gây án mới giật mình biết sợ, nhưng đã muộn. Trong ảnh: Lê Văn Luyện - nghi phạm vụ giết người cướp vàng ở Bắc Giang - bị bắt.

Pháp luật chính là khuôn khổ, anh đi ra đường phải đi bên phải, đó là khuôn khổ của anh, anh đừng lấn sang đường của người khác, ông Lộc nói.

Từ thời La Mã cổ đại đã có câu nói truyền tụng đến bây giờ đại ý: Ở đâu có xã hội, ở đó có pháp luật. Pháp luật đưa lại cho con người một cuộc sống trật tự.

Lơ là giáo dục

Việc chấp hành pháp luật ở ta lâu nay ra sao, theo ông?

Tôi hằng ngày đọc báo Pháp luật, thấy bây giờ người ta giết người với những lý do quá dễ dàng, đến mức dễ dãi. Có câu chuyện, một thanh niên đánh nhau, giết người, anh ta thì sống nhưng bị thương. Chỉ đến lúc nằm trên xe cứu thương, đau quá anh ta mới tự hỏi về hậu quả mà mình sắp phải nhận.

Tôi trăn trở về sự giáo dục pháp luật cho giới trẻ, nhiều thanh thiếu niên đang thiếu những kiến thức sơ đẳng về quan hệ giữa người với người và trách nhiệm của con người với con người, của con người với tư cách là một cá nhân với xã hội, họ không hề biết gì cả về pháp luật. Đến khi gây án thì mới giật mình biết sợ nhưng đã quá muộn.

Điều này còn thể hiện khi tham gia giao thông?

Đúng vậy! Mỗi ngày chúng ta đang tham gia một cuộc chiến tranh, thương vong rất lớn vì tai nạn giao thông. Hằng ngày lướt xe trên đường phố với chiếc xe máy, có khi là cả chiếc ô tô, đại bộ phận chỉ tìm cách để vượt, lướt, xem đó như một thành quả, hớn hở lắm.

Trước đây tôi học ở nước ngoài, hằng ngày đi trên xe bus, có những chuyện cảm thấy giật mình. Có lần ngồi trên xe nhìn thấy một bà cụ, đến một ngã tư, khi đèn đỏ bật lên, dù phía trước không có xe nào cả nhưng cụ bà vẫn dừng lại như một thói quen, như một phản ứng tự nhiên. Ở ta thì trái ngược, đèn đỏ rồi mà nhiều người đi xe máy vẫn tìm cách lướt, vượt lên, bất chấp.

Như ông nói, việc tuyên truyền, giáo dục pháp luật của chúng ta chưa được coi trọng?

Tôi ví dụ, bản tin đưa về tai nạn giao thông lại phát ở chương trình buổi sáng sớm, khi đó chắc nhiều người đang ngủ. Tôi cho rằng, việc giáo dục pháp luật của chúng ta yếu, cũng có thể nói hầu như chưa làm, hoặc làm chưa hiệu quả.

“Lương của cảnh sát giao thông ở Cuba rất cao, đảm bảo cuộc sống cho họ. Chứ ở mình, có anh cảnh sát giao thông buổi sáng xử lý xe người vi phạm bằng cách “xin bát phở”.

Đồng lương không chỉ là đời sống mà còn làm cho người ta tự hào về công việc mình làm.

Tôi về địa phương thấy xe cộ anh em rất sang, lương thấp thế này mà sao lại có xe sang như thế. Người trong cuộc thì tìm mọi cách để phá rào. Người làm luật ở mình bây giờ cũng chấp nhận nó. Đây là vấn đề không phải không có cách khắc phục được nhưng vấn đề là phải có một “bàn tay” – ông Nguyễn Đình Lộc.

Tôi nghĩ, anh lái xe cứ mỗi ngày một lần nghe, xem những thông tin về tai nạn giao thông thì chắc chắn phải giật mình, lái xe có ý thức hơn.

Rõ ràng xã hội ta đang có những vấn đề mà chưa có những người có trách nhiệm thực sự lo lắng. Trách nhiệm ở đâu? Hay chẳng ai có trách nhiệm về những chuyện này? Điều này do con người sinh ra đã như thế hay do thiếu giáo dục, đã thành nếp sống của chúng ta?

Ngoài tuyên tuyền, giáo dục, muốn pháp luật được thực thi phải có chế tài, có con người chấp pháp?

Đây cũng là điều tôi lo và suy nghĩ. Chế tài là dấu hiệu không thể thiếu được của pháp luật và có vẻ cũng nghiêm lắm. Nhưng con người rất quan trọng. Ví như tình trạng mãi lộ của cảnh sát giao thông, hôm trước tôi vào Thanh Hóa, khi thấy cảnh sát giao thông dừng xe đang chạy và như có gì sơ suất, lái xe vội móc túi đưa tiền rồi đi.

Tôi mới suy nghĩ, à, mấy anh lái xe chỉ băn khoăn trên đường có cảnh sát hay không, họ ra hiệu cho nhau xem phía trước có cảnh sát không. Như vậy là lái xe lo đối phó cảnh sát chứ không phải lo cho tính mạng của những hành khách trên xe. Khi đối phó được cảnh sát rồi thì việc đảm bảo an toàn cho những người ngồi trên xe ra sao? Từ đó cho thấy môi trường xã hội của chúng ta chưa đủ lành mạnh để đảm bảo cho việc giữ gìn an toàn giao thông.

Nguyên Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Đình Lộc.

Lỏng lẻo chế tài

Nhiều người đang nói đến từ “văn hóa phong bì” bởi đi đến đâu cũng phải có phong bì để được việc, ông nghĩ sao?

Nghe nói đến “văn hóa phong bì” tôi thấy thật tội nghiệp cho hai từ “văn hóa” quá. Phải nói là “tệ nạn”, “tai họa phong bì”. Người dân để được việc thì phải chấp nhận. Cái nguy cơ của xã hội ta là ở chỗ ấy. Đừng nên nghĩ dân bằng mặt như thế là yên ổn. Người dân phải đưa phong bì chỉ bằng mặt mà không bằng lòng.

Phải thấy đó là cả một việc xấu xa chứ không có gì là tốt đẹp. Từ những việc xấu xa cụ thể nếu nó phát triển rộng mãi ra thì thành một xã hội xấu xa mất. Nó là nguồn cơn tiềm ẩn những bất ổn.

Những người có trách nhiệm với sự phát triển của xã hội người ta lo ở chỗ ấy. Không thể chấp nhận một xã hội tất cả đều phải qua phong bì, không đưa không được.

Như vậy là có nhiều nơi pháp luật chưa với tới, nên mới có đất cho tham nhũng, phong bì bôi trơn?

Không phải ngẫu nhiên mà ta nói hoàn thiện pháp luật, nhưng mà đúng là chúng ta đang có tình trạng có rất nhiều luật nhưng cuối cùng lại vẫn “luật rừng”.

Phải thấy rằng cuộc sống của chúng ta hôm nay là hậu quả của một cách sống, cách quản lý xã hội. Mỗi người có một băn khoăn, nếu tin rồi sẽ tốt đẹp hơn thì cũng không dám, nói sẽ xấu hơn à, thì cũng chưa dám. Có người cũng hỏi tôi, nếu cứ như thế này rồi thì sẽ đến đâu?

Theo ông, mức độ nhờn luật của chúng ta đang ở mức độ và quy mô nào?

Tôi nghĩ không đến mức phổ biến hoàn toàn nhưng cá biệt thì cũng không phải.

Thế còn chế tài, chế tài trong pháp luật đã nghiêm chưa?

Chế tài của chúng ta không nghiêm vì chính những người thực hiện chế tài cũng không nghiêm. Những biểu hiện nhũng nhiễu không chỉ thấy ở cảnh sát giao thông mà còn xuất hiện ở ngay trong ngành tư pháp, thi hành án, có chuyện mặc cả với nhau, có khi còn 50/50.

Đối với người dân thì những chuyện như thế này cứ dần dần tích lũy, người dân suy nghĩ nhiều về cách quản lý xã hội, nghĩ đến ông cán bộ nhà nước. Tình trạng gia tăng sự chống lại người thi hành công vụ cũng là một biểu hiện mà đó không còn là sự bột phát nữa.

Hà Nhân – Xuân Thành

Theo tiền phong

Thứ trưởng Bộ Công Thương: “Tôi tin mình đúng”

Sau cuộc hội thảo “nảy lửa” về điều hành giá xăng dầu hôm 20-9, Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Cẩm Tú cho biết ông vẫn “vui vẻ, tự tin” dù đang chịu không ít sức ép. 
 

Người dân mong đợi giá xăng dầu tới đây sẽ minh bạch. Trong ảnh: tại một điểm bán xăng trên đường Láng Hạ, Hà Nội - Ảnh: Nguyễn Khánh

Cuộc tranh luận về giá xăng dầu chưa có hồi kết, để rộng đường dư luận, trong khuôn khổ bài viết này, Tuổi Trẻ nêu quan điểm của ông Nguyễn Cẩm Tú, đồng thời sẽ tiếp tục thông tin ý kiến của các bên liên quan.

Thứ trưởng NGUYỄN CẨM TÚ nói:

– Tôi vẫn sống vui vẻ, tự tin. Tự tin vì lẽ phải, tự tin vì mình đã làm đúng, tự tin vì mọi người sẽ hiểu mình. Trong

Ông Nguyễn Cẩm Tú – Ảnh: B.Dương

cuộc sống, việc có quan điểm khác nhau, tranh luận với nhau, đánh giá khác nhau, thậm chí bị hiểu lầm, bị đánh giá sai… là rất bình thường. Nhưng cái đúng, cái sai khi có thời gian sẽ được làm rõ. Tôi tự tin mình làm hết trách nhiệm, làm đúng.

* Điều gì làm ông băn khoăn nhất sau hội thảo xăng dầu?

– Thời gian hội thảo có hạn nên khi tôi đề nghị được phát biểu, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ không đồng ý và tôi không có điều kiện phát biểu được hết ý kiến của mình. Nếu được phát biểu, tôi sẽ có nhiều ý kiến để tranh luận. Giờ đây tôi không tranh luận về những điều nêu ra tại hội thảo. Tôi nghĩ một cuộc tranh luận, thảo luận cần có ít nhất từ hai người trở lên và công khai quan điểm. Chỉ có một mình tôi, tôi không muốn nói quan điểm của mình.

* Các thông tin về lãi lỗ, cơ chế điều hành đang gây bức xúc trong dư luận. Ông có bình luận gì về phát biểu của Bộ trưởng Vương Đình Huệ?

– Về các phát biểu của Bộ trưởng Huệ, tôi vừa đánh giá cao, vừa không tán thành, vừa thông cảm. Tôi đánh giá cao tinh thần thẳng thắn và dũng cảm của bộ trưởng, nhất là việc công bố các gian lận nếu có và sự minh bạch lỗ lãi thật sự của doanh nghiệp. Đó là những đức tính cần thiết của một người cầm cân nảy mực trong một ngành phức tạp như ngành tài chính. Nhưng tôi không tán thành hầu hết các đánh giá về lĩnh vực xăng dầu và quan điểm điều hành ngành xăng dầu của tân bộ trưởng.

Đối với lĩnh vực kinh doanh xăng dầu, Bộ Tài chính chịu trách nhiệm quản lý các vấn đề liên quan đến tài chính như: giá, tài chính doanh nghiệp nhà nước. Còn Bộ Công thương chịu trách nhiệm về đảm bảo nguồn (nhập khẩu, sản xuất…), đảm bảo hệ thống phân phối và đảm bảo dự trữ.

Tôi cũng phải nói thêm, từ trước đến nay hai bộ vẫn phối hợp chặt chẽ trong vấn đề điều hành xăng dầu. Giá cả hay lỗ lãi của doanh nghiệp sẽ tác động đến đảm bảo nguồn cung, đảm bảo hệ thống phân phối, đảm bảo dự trữ.

Tôi tin rằng với thời gian tới, sau khi tìm hiểu nghiên cứu kỹ lĩnh vực xăng dầu, các đánh giá của tân bộ trưởng Bộ Tài chính sẽ phù hợp hơn, xử lý cũng sẽ hợp lý hơn.

* Có không chuyện doanh nghiệp xăng dầu lãi 780 đồng/lít như công bố của Bộ Tài chính?

– Tôi khẳng định không có chuyện này. Tính theo công thức giá cơ sở do Bộ Tài chính xây dựng trong nghị định 84 ban hành vào ngày 26-8-2011, hoàn toàn không có con số như vậy. Chúng ta có thể tham khảo nghị định 84 và dễ hơn nữa là mở bản tin thị trường hằng ngày của Bộ Công thương để xem, từ khi có nghị định 84 ngày nào trong đó cũng có thông tin đầy đủ, chính xác.

* Đại diện Bộ Tài chính khẳng định có dấu hiệu gian lận trong quản trị doanh nghiệp xăng dầu…

– Về chuyện lỗ lãi, Bộ Công thương theo dõi chủ yếu thông qua báo cáo của các doanh nghiệp và công tác quản lý tài chính doanh nghiệp của Bộ Tài chính. Tôi xin nhấn mạnh, theo thông tin từ doanh nghiệp cũng như Bộ Tài chính từ trước đến nay (trong các báo cáo lên Thủ tướng Chính phủ), việc lỗ của các doanh nghiệp xăng dầu được tích lũy lại sau các đợt điều chỉnh của liên bộ và điều này là có thật.

Tôi tin rằng sau đợt kiểm tra của ba đoàn công tác do Bộ Tài chính thành lập thì lỗ hay lãi của các doanh nghiệp sẽ được làm rõ.

* Bộ Tài chính nói quyết định giảm giá xăng dầu vừa qua là đúng, bộ trưởng Bộ Tài chính sẽ chịu trách nhiệm cá nhân về việc đó. Ông vẫn cho rằng đợt giảm giá như vậy là chưa chuẩn, tại sao?

– Với tình trạng giá như hiện nay, khi các doanh nghiệp đã lỗ tích lũy rất lớn (điều này sẽ được chính việc kiểm tra của Bộ Tài chính chứng minh), nếu giảm giá doanh nghiệp đầu mối sẽ tiếp tục lỗ, không đủ khả năng cung ứng nguồn.

Các tổng đại lý, đại lý và cửa hàng bán lẻ cũng sẽ lỗ, không đủ khả năng tiếp tục bán hàng như từng xảy ra trong thời gian vừa qua. Như vậy, tưởng như được lợi trong ngắn hạn vì giá rẻ nhưng không có xăng dầu cũng như không có cây xăng nào bán thì suy cho cùng giá rẻ mà có hại cho người tiêu dùng.

Muốn hệ thống xăng dầu cung cấp đủ hàng và hoạt động trơn tru, tối thiểu các doanh nghiệp phải hòa vốn. Vấn đề phải giải quyết như thế nào cho hợp lý, xin để công chúng, người dân đánh giá.

* Bộ trưởng Bộ Tài chính nói Petrolimex, Saigon Petro và PV Oil đã chiếm 90% thị phần nên chưa thể áp dụng cơ chế thị trường. Từ nay đến cuối năm không nên tăng giá, Bộ Tài chính sẽ áp dụng các biện pháp công cụ khác, kể cả bù cho doanh nghiệp. Ông có ý kiến thế nào?

– Về vấn đề độc quyền của doanh nghiệp trên thị trường, tỉ lệ thị phần chỉ là một yếu tố đánh giá, còn có nhiều yếu tố khác cần tính đến. Ví dụ: các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu hiện nay đều là doanh nghiệp nhà nước nên chịu sự quản lý gắt gao của Nhà nước thông qua quản lý tài chính doanh nghiệp của Bộ Tài chính.

 Bên cạnh các nhiệm vụ kinh tế (lợi nhuận, lỗ lãi), các doanh nghiệp này thường xuyên phải đảm nhiệm nhiệm vụ chính trị. Thực tế cho đến hôm nay, việc quyết định giá dù giảm hay tăng đều do Nhà nước quyết định. Trong bối cảnh như vậy, cũng dễ hiểu doanh nghiệp có thể độc quyền được hay không.

Trước đây Nhà nước bù lỗ cho doanh nghiệp, nhưng khi nghị định 84 có hiệu lực, cơ chế bù lỗ này đã không còn. Tôi xin nhấn mạnh nếu bù lỗ ở thời điểm hiện nay cho doanh nghiệp, kể cả lỗ do thực hiện nhiệm vụ bình ổn giá của Nhà nước thì cũng không dễ dàng.

BĂNG DƯƠNG thực hiện

Căn cứ số liệu hải quan để có cái nhìn toàn cảnh

Theo một quan chức Bộ Tài chính, việc cần nhấn mạnh lại là ngoài khoản lợi nhuận định mức 300 đồng/lít, số liệu hải quan thời điểm 26-8 cho thấy Petrolimex có thêm khoản 780 đồng/lít nữa là cách tính hợp lý dù không phải theo đúng cách tính giá cơ sở.

Lý do, ngoài cách tính giá cơ sở đã được quy định, để phục vụ điều hành trong tình huống đặc biệt khi giảm lạm phát đang là mục tiêu cấp bách, cần cách tính khác để có cái nhìn tổng thể, nhiều chiều về khả năng chịu đựng của doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu.

Số liệu hải quan tính toán trên những chi phí hợp lý theo đúng quy định của pháp luật chứ không phải theo thực tế doanh nghiệp “linh động” chi, đây cũng chỉ là một trong những căn cứ để đi đến quyết định giảm giá xăng ngày 26-8. Đến nay, kết quả qua các con số doanh nghiệp vừa công bố đã cho thấy cách nhìn đa chiều của Bộ Tài chính là hoàn toàn hợp lý, tránh được tình trạng chỉ dựa vào thông số của doanh nghiệp.

Về việc giảm giá có thể khiến vỡ hệ thống phân phối, quan chức Bộ Tài chính cho biết trong bối cảnh lạm phát, doanh nghiệp cần chia sẻ với Nhà nước những khó khăn và thực tế cho thấy các doanh nghiệp chưa ai kêu không thể tiếp tục, sẽ rút khỏi thị trường.

Với việc giảm giá ngày 26-8, ngoài 300 đồng trong lợi nhuận định mức tạm thời không còn, đúng là doanh nghiệp chia sẻ khoảng 100 đồng/lít nữa, nhưng cùng lúc Nhà nước cũng chia sẻ 100 đồng/lít qua giảm trích quỹ bình ổn.

Và điều cần nhắc đến là Nhà nước đã chia sẻ rất lớn khi đưa thuế cơ bản về 0% trong thời gian rất dài. Xăng dầu sẽ dần được vận hành theo cơ chế thị trường nhưng trong những thời điểm cấp bách, doanh nghiệp cần nâng cao tinh thần trách nhiệm, chia sẻ với Nhà nước và người tiêu dùng.

                                                                                                                               C.V.KÌNH

Theo Tuổi trẻ

%d bloggers like this: